Een Sint-Pius X-verhaal: Chris De Paepe

Chris' jonge jaren - seminariejaren - universitaire loopbaan - de priester Chris - wees gerust...

terug naar overzicht rubriek "Even voorstellen"

In 2008-2009 wordt de Sint-Pius X-parochie vijftig jaar jong. Wij zijn ons dus stilaan aan het opwarmen voor een groots jubileumjaar. Hoe konden wij dit beter doen, dan even ons oor te luisteren te leggen bij Chris De Paepe. Het werd een levensverhaal van dienstbaarheid waarvan meerdere hoofdstukken geschreven werden op pagina’s van de Sint-Pius X-parochie. Of… hoe het ook allemaal geschreven staat in de palm van Gods hand.

Chris’ jonge jaren

Chris is nog “een exemplaar van voor den oorlog”. Zo duidt men in Kortrijk “op goede waar”. Hij werd geboren op 7 mei 1938. Een lentekind dus. Iets van het frisse, het prille en vooral het vriendelijke openbloeiende van de lente zal de persoonlijkheid van Chris blijven vergezellen. Het gezin Raoul De Paepe-M.C. Coeman telde drie zonen. Een driejongenshuis was het daar in de Pieter De Conincklaan op de Sint-Jansparochie te Kortrijk. Pa was onderwijzer. Moeder deed het eigen huishouden. Een klassiek Vlaams gezin, maar met een eigen gezicht. Religie was degelijk aanwezig in de opvoeding, maar pilarenbijterij kwam er niet bij kijken. De De Paepes hadden een onderwijzerstraditie binnen het Rijksonderwijs wat in die tijd een eigen accent meegaf aan de kijk op kerk en wereld. Een overtuigd maar tegelijk open-realistische geloofsopvoeding was de basis waarop de latere priesterroeping van de kleine Chris, werd gebouwd.
Chris liep zijn kleuteronderwijs en de eerste twee jaren lager onderwijs bij de zusters van Onze-Lieve-Vrouw van Bijstand in de Kleine Sint-Jansstraat. Nog “Kortrijkser” kon moeilijk. Daarna verhuisde hij naar de grote school. Het Sint-Amandscollege. Sint-Pius X en de Sint-Amandusfederatie lagen in de nadering. Chris kreeg er ten andere met de vordering van de jaren al heel wat Sint-Pius X-vitamines te slikken. Hij kreeg er immers les van illustere parochianen als Roger Vancraeynest (welk een creativiteit had -en heeft- die man, dixit Chris!), van wijlen meester Dedeyne, wijlen meester Hoet, wijlen meester Rummens, wijlen meester Thiel, die toen allen reeds op Sint-Pius X woonden (al was het toen nog Sint-Elooi). Hij kende er meester Withouck en meester Vanhalst als “de meesters” van andere studiejaren en laatst maar niet in het minst Romain Vandeplassche, die toen “bewaker” (vergeef mij het woord) was. Bewaker, het “verwerpelijke” woord voor wat nu studiemeester of opvoeder wordt genoemd. Zeg maar begeleider in de meest menselijke betekenis van dit woord. Romain zal een tochtgezel blijven van Chris, later in de koorwereld en als eminent pastoor van de Sint-Pius X-parochie. Merkwaardig hoe twee levens mekaar zo kunnen doorkruisen en bestuiven.
Na het lager onderwijs, het middelbaar. De fijnbesnaarde en literair begaafde Chris koos voor de Latijns-Griekse humaniora. Een weloverwogen en voor de hand liggende keuze, die sterk de studietoekomst van Chris zal beïnvloeden. De overstap naar “het ernstige studiewerk” viel samen met een andere diepgaande verandering. De familie De Paepe bouwde een eigen huis in de nieuwe Jakob Van Maerlantstraat. Wij schrijven 1953 en Chris zette zijn eerste stappen op de nog embryonale Sint-Pius X-parochie. Iets moois was aan het openbloeien… de band tussen Chris en Sint-Pius X. Chris had nog andere pijlen op de boog. Hij liep ook Conservatorium te Kortrijk: één jaar ‘solfège’ en liefst acht jaar viool. Het is nog altijd een van zijn grote liefdes. Een dag zonder een vleugje vioolspel is een verloren dag voor Chris.

Seminariejaren

De humaniorajaren vlogen voorbij. 1956 was een scharnierjaar voor Chris. Er moest een keuze naar hogere studies worden gemaakt. Chris was een briljant student. Even een parochiale hoge borst opzetten: de twee gouden medailles in het Sint-Amandscollege werden in 1956 uitgereikt aan twee Sint-Pius X-parochianen: Jan Verhenne en… Chris De Paepe.
Chris koos, tot verbazing van velen en ook een stukje van zichzelf voor het Seminarie in Brugge. Als wij samen puren naar de verste roepingsinvloeden, verwijst Chris naar zijn groottante Marthe Coeman, die overste was bij de “strenge” Passionistinnen in Tielt. In een slotklooster, zeg maar. Herinneringen te over heeft Chris aan die tante. De keurig uitgestippelde zondagsbezoeken bij de zusters met heerlijk koekenbrood. De met sluiers bedekte zustersgezichten. De geur van de kloosterpaloirs. De stilte in de gangen en… bij het afsterven, de opbaring van tante Marthe, bekranst met een doornenkroon. Doordringende herinneringen, die iemand blijven beroeren… ontroeren… en onuitgesproken de roep van Gods stem in Chris wakker maakten.
Chris koos voor het seminarie omwille van de diversiteit van de seculiere priestertaak. Hij voelde zich wel aangetrokken tot het menselijke van de franciscanen, tot de vibrerende religieuze zang van de benedictijnen en tot het studieuze van de jezuïeten. Maar hij wilde een synthese van het priesterschap en vond die in een bisdomroeping. Wat hem vooral aantrok in zijn religieuze keuze, was de lectuur van de Schrift, de waarde van het woord, het zoeken van God in menselijke literaire expressie.
Met een “goeie” vijftig traden zij in, september 1956. Met zesendertig zullen zij worden gewijd. Nu komen zij nog heel regelmatig met vijfentwintig samen.
Chris volgde een jaar filosofie in Brugge, werd toen door de bisschop naar Leuven gezonden voor Romaanse filologie. Frans kennen of geen kennen, de bezwaren van Chris vonden geen bisschoppelijke grond. Gedurende de grote vakantie enkele maanden jongerenkamp in Amiens en Chris was een halve Molière.
Het ging dan allemaal razendsnel: twee jaar Leuven, één jaar theologie, één jaar legerdienst, terug theologie en ondertussen zijn wij 17 april 1963, de woensdag in de Goede Week en Chris wordt in de Sint-Pius X-kerk door Monseigneur De Smedt tot priester gewijd. De eerste priesterwijding in onze kerk. Een wijding van een van de onzen. Mooier kon niet. Tot grote fierheid van Pastoor Van Dorpe, priester Gilbrecht De Mets en priester Felix Dalle, die de homilie hield tijdens de eremis van Chris op 21 april 1963.
Die eerste priesterwijding was een eerste grote mijlpaal in de geschiedenis van de Sint-Pius X-parochie. Die mijlpaal is door de inzet van Chris op onze parochie van blijvende waarde gebleken. Chris werd na de wijding en de eremis benoemd voor één trimester aan het Klein Seminarie te Roeselare als taalleraar en leraar… aardrijkskunde. Of hoe veelzijdig onze Chris is!

Universitaire loopbaan

Het leraarschap was van korte duur. Chris werd terug naar Leuven gezonden om zijn licentie Romaanse te voltooien en… bleef er plakken. Hij mocht doctoreren. Chris deed dat met volle overgave. Hij zette zich aan het wetenschappelijk onderzoek over een van de meest gekende Spaanse dichters: Federico Garcia Lorca. Die figuur en zijn gedichten zullen het geesteswerk van Chris een leven lang blijven bloeien. Studies, publicaties, bewaring van handschriften, opzoekingswerk in Spanje, universitaire contacten en congressen over Lorca, universitaire cursussen, het zal de loopbaan van Chris voltijds en zingevend vullen, geschraagd door zijn priesterlijke overtuiging en inzet.
Chris was vrij vlug actief aan de universiteit als monitor van de studenten en doceerde van 1973 zowel in Leuven als aan de KULAK: Spaanse literatuur en Spaanse cultuur en taal. Hoogtepunt in zijn universitaire loopbaan vindt hij zelf: zijn vele Lorca-publicaties en de begeleiding van zeven studenten tot het doctoraat. Altijd een prachtig doorgeefmoment van vorming en kennis op hoog niveau.

De priester Chris

Chris is nu professor-emeritus. Het klinkt (en is) ook plechtig. Chris relativeert dit echter heel sterk. Wat altijd het belangrijkste is geweest voor hem is het volwaardig priester-zijn. Ook als universiteitsprofessor. Het christendom moet kunnen aanwezig zijn op het gehele maatschappelijke spectrum, dus ook op het wetenschappelijke. Dit was (is) het zinvolle van een priesterroeping als professor: in studie en taal – als filoloog – ook Christus aanwezig kunnen stellen en daarbij de mensen niet vergeten.
Chris is al deze mensen dankbaar, die het mogelijk hebben gemaakt, dat hij altijd in Kortrijk is kunnen blijven en actief is kunnen zijn op Sint-Pius X.
“Het zou mij droevig stemmen, mocht ik dat niet meer kunnen doen.”
Zo simpel, maar ook zo getuigend klinkt het wanneer Chris deze woorden uitspreekt. De esthetiek van en in het religieuze kunnen ontdekken, het poëtische en het geloof steeds dieper kunnen benaderen en tegelijk er zijn voor de mensen, heel bescheiden in de wereld, in het universitaire milieu, maar vooral dicht bij ons hier, op de parochie. Hier niet Chris de professor zijn, maar gewoon Chris de priester zijn. Hulpvaardig en dienstvaardig – zoals ik dat heb kunnen zijn voor die vele pastoors die de parochie hebben gemaakt en bij de vele overgangen, bij elke pastoorvervanging – dat maakt mij uiteindelijk als christen het meest gelukkig. Christen-vriend zijn voor en van de mensen, ziedaar het heerlijke van mijn emeritusjaren. Ik moet er velen voor danken…

Wees gerust…

Chris, die dank is wederzijds en veel meer dan dit. Wij zijn blij en trots zo iemand bij ons te hebben en hem van ons te mogen noemen. Jouw werk houdt zeker niet op. Je schrijft nu de geschiedenis van 50 jaar Sint-Pius X. Het zal ook een stukje van jouw memoires zijn. Niet alleen omdat je vijftig jaar parochiaan was en alles mee hebt beleefd, maar ook, omdat jij daarmee het werk van jouw vader kan verderzetten. Chris wij wachten met spanning en emotie op jouw verhaal over 50 jaar Sint-Pius X.